Krahine etnografike ne lindje te kukesti. Me kete emer dokumentohet qe nga viti 1348 mali I Zerces, Kacina gllava kallabaku, gjallica dhe kallabaku shenojne kufirin e saj. Ka reliev teper te thyer vere te fresket dhe dimmer te ftohet dhe te gjat. Buqesia blegtoria dhe zejtaria kan qen deget baze te ekonomis. Eshte populluar gjate mesjetes. Ne vitin 1923 kufiri politik e ndau Goren ne dy pjes, 20 fshatra u perfshin ne mbretrin jugosllave. Sipas regjistrimeeve turke ne sekullin XVI, gora rezulton me popullesi sllave. Nga 39 fshatrat gorane 28 bejne pjes ne kosove dhe 11 ne shqiperi . Prej fqinjve banoret e zones ?emertohen goran? . Kjo zone ruan nje culture shpirtrore me natyre te qarte sllave ( Gjuha, folklori, etj). Tipike ne Goren jan vallja me form gjysem rrethi, veshja tirq e burrave dhe ajo me mbeshtjelles per grat.

Per sa I perket origjines se gores egzistojne disa hipoteza. Mendohet se ajo u popullu nga Bogomilet Bullagarise ne Shekullin XII te cilet nuk iu binden kishes ne at kohe dhe I perzuri, ato u vendosen edhe gjeten vend te lire dhe te shkretuar. Mendohet qe origjina e kesaj populate te jet nga disa bari nga maqedonia.

Edhe emir torbesh ka disa alternative te prejardhjes se tije si; dort-besh ne turqisht tre-kate pra. Turqit myslimanizuan 3-4 njerz ne dite. Kurse tjeret goranet mbanin ne vete thase(torbe-Torbesh)

Shishtaveci

Pllanja e Shishtavecit nje nga me te medhat e vendit tone, ka formen vezake ne drejtim Verilindje-jugperendim, gjatesia 15km dhe gjersia 11km. Ajo shtrihet ne lartesin 1330-1700m dhe ka nje pjertesi te vogel ne drejtim vri ?lindje per gropen e Shishtavecit duke u hapur drejt pellgut te prizrenit. Ne veri-perendim nje rradhe depresjonesh te kontaktit geo-tektamik si ai I Orgjostit, Topojanit e Tershanes e ndajne nga kurrizi malore I Korritnikut- Kolesjanit, kurse ne Jug perendim mbyllet me kurrizin Kallabak. Pjesa qendrore e kesaj pllaje, ajo midis Kroit te bardhe e Shishtavecit me nje reliev shume te bute. Kurse ne perendim mbydhet me kurrizin e Luspave te Kollozit, shtrezez e Brekise.

Gerqet e shumta akullnajore qe coptojne pjesen lindore te kesaj pllaje perfundojne drejt pjese qendrore te saj duke shenuar fillimet e perenjve dhe shkaktuar zgjerime lokale te kesaj pllaje, si ai I Shishtavcit dhe I Topojanit.Ku formohen edhe luginat e perenjve me te njejte emer. Kurrizi perendimor; Breki-Kolovoze qe kufizojne pllajen ne pykezuar mbi depresionet e kontaktit te reshjeve me gelqeroret e Koritnikut-Gjallices. Ne keto depresionet e kontaktit te reshjeve ku kalojne deget e lumit te Lumes, si perroi I Orgjestit I Borjes I Shishtavecit dhe I Topojanit.

Pllaja e Shishtavecit ashtu si gjithe vargu ne tersi dallohet per nje klim malore me dimmer te ashper e te lageshte, Kurse ver relative te that e te fresket. Temperatura mesatare vjetore eshte 7.1C; Janare -10,1 dhe e Korrikut 18C. Sasia mesatare vjetore e rreshjeve eshte 858 mm nje pjese e madhe e te cilve bie ne forme bore. Lartesia mesatare maksimale e shtreses se bores ktu arrin 100-160cm.

Shishtaveci eshte nje nga zonat malore me te thella relativisht te denuar. Vendbaanimet shtrihen kryesishte ne pjesen veriore e veri-lindore mbi tarracat e luginave qe e pershkojne. Qendra kryesore te banimit jan Shishtaveci( Qendra) zapodi, topojani, Borje etj. Nga bimet buqesore mbillen thekra tershera dhe ne vecanti Patatja.

Gora dhe Shishtaveci; Veshtrimi i pergjithshem Fiziko-gjeografik krahinore. Mare nga Gjeografia Fizike e pergjithshme e Shqiperis. Pergatitur nag Ndricim UKA Shishtavec.

Publisher: Krenar Haxhiu
www.nash-shishtavec.com
www.mp3gora.com
www.radiogora.com

Do you know more about Komuna e Shishtaveci??
Contribute your knowledge and become a vital part of the Viovio community.